Warto zauważyć różnicę między zwykłym przygnębieniem a chorobą afektywną jednobiegunową, określaną również, jako dużą depresję i depresję endogenną. Zasadnicza różnica polega na nasileniu i czasie występowania objawów choroby. Według kryteriów diagnostycznych zawartych w  DSM-IV (amerykańska klasyfikacja chorób z 1994,) mówi się o różnych rodzajach depresji:

Dystymia

Nastrój depresyjny występuje od co najmniej dwóch lat. Pacjent odczuwa obniżenie nastroju przez większość dni tego okresu. Dochodzą do tego co najmniej dwa sześciu objawów:

  1. brak apetytu lub nadmierne łaknienie
  2. zakłócenia snu
  3. niski poziom energii
  4. niskie poczucie własnej wartości
  5. trudności z koncentracją lub podejmowaniem decyzji
  6. poczucie beznadziejności

Oraz inne objawy depresji, ale nie dość uporczywe i ostre, by odpowiadały kryteriom określającym wielką depresję. W badanym okresie nie zanotowano epizodów manii (intensywne i nieadekwatne do okoliczności poczucie podniecenia i euforii) lub hipomanii (łagodniejsza forma manii). Oznacza to, że rozpoznać dystymię można dopiero po dwóch latach prawie bezustannie trwającej umiarkowanej depresji (rok w przypadku dzieci i młodzieży). Jeśli nie występują przy tym objawy psychotyczne (brak kontaktu z rzeczywistością). Dystymia trwa przeciętnie 5 lat, ale bywa, że ciągnie się 20 lat lub dłużej (Keller i in., 1997). Okresy remisji są krótkie trwają nie dłużej niż kilka dni lub tygodni. W istocie, te sporadycznie pojawiające się okresy normalnego nastroju wydają się główną cechą charakterystyczną, odróżniającą dystymię od wielkiej depresji. Tak więc w przebiegu dystymii  występują równie uciążliwe objawy jak u pacjentów cierpiących na wielką depresję z tą różnicą że objawy te nie są obecne codziennie. Wystąpienia dystymii na ogół nie poprzedza żadne rozpoznawalne wydarzenie lub okoliczność, przyspieszające jej rozwój. Natomiast takie wyzwalające przeżycie często poprzedza ujawnienie się wielkiej depresji.

Zaburzenia przystosowania z obniżeniem nastroju

Pacjent reaguje nieadekwatnym nastrojem depresyjnym na określony stresor, pojawiający się w okresie ostatnich trzech miesięcy, przy czym stresorem nie jest śmierć bliskiej osoby. Objawy muszą ustąpić w ciągu sześciu miesięcy od ustania działania stresora.

 Wielkie zaburzenie depresyjne

Pacjent ma za sobą jeden lub więcej epizodów wielkiej depresji i żadnych epizodów manii lub hipomanii. Objawy obejmują znaczne i uporczywe obniżenie nastroju lub utratę zdolności do odczuwania przyjemność przez co najmniej dwa tygodnie, czemu towarzyszą co najmniej cztery objawy z poniższych objawów.

  1. zmęczenie lub utrata energii
  2. bezsenność lub nadmierna senność (tzn. chory śpi za mało lub za dużo)
  3. zmniejszone łaknienie i znaczna utrata wagi bez specjalnej diety (lub, znacznie rzadziej, zwiększone łaknienie i znaczny przyrost wagi)
  4. nadpobudliwość lub spowolnienie ruchowe( spadek aktywności psychicznej i fizycznej)
  5. zmniejszona zdolność myślenia lub koncentracji
  6. samopotępianie posunięte do odmawiania sobie jakiejkolwiek wartości lub obwinianie się nieproporcjonalne do jakichkolwiek dawnych grzechów
  7. uporczywe, nawracające myśli o śmierci lub samobójstwie

Rozpoznanie wielkiej depresji jest uprawnione, jeśli większość tych objawów (przynajmniej pięć, w tym przygnębienie albo utrata zainteresowań lub nieodczuwanie przyjemności) występuje przez cały dzień i prawie codziennie przez dwa kolejne tygodnie. W wielu przypadkach pacjenci nie mogą sobie nawet wyobrazić, co to znaczy ć szczęśliwym. Może się pojawić w każdym momencie życia, od okresu dojrzewania aż do starości. W ostatnich latach zachorowalność dzieci i młodzieży na depresję wzrasta, a wiek pojawienia się pierwszego epizodu depresyjnego obniża się. W wieku 18 lat aż 20% osób przeszło przynajmniej jeden epizod depresyjny. Przed okresem dojrzewaniem depresja występuje w równych proporcjach u obydwu płci, natomiast u młodzieży wskaźnik zachorowalności jest wyższy u dziewcząt niż chłopców. Depresja w okresie rozwojowym często współwystępuje z innymi dysfunkcjami, zwłaszcza z zaburzeniami zachowania, zaburzeniami lękowymi, dystymią, ADHD oraz nadużywaniem substancji psychoaktywnych. W okresie dzieciństwa objawy depresji występują częściej u chłopców, a od wieku pokwitania u dziewcząt. Generalnie depresja  jest bardziej powszechna wśród kobiet niż wśród mężczyzn, podobnie jest z rozpowszechnieniem wielu zaburzeń lękowych. Kłopot przy diagnozie polega na tym, że takie objawy mogą towarzyszyć innym chorobom i stanowić tylko jeden z wielu symptomów. Obniżenie nastroju obserwuje się na przykład przy zaburzeniach hormonalnych, urazach głowy [Holsinger i In., 2002) czy guzach mózgu. Depresja współwystępuje również z uzależnieniami, zaburzeniami lękowymi, schizofrenią lub chorobą Parkinsona.

Obecnie przeważa pogląd, że obraz kliniczny depresji dziecięcej i młodzieńczej nie różni się od depresji dorosłych i spełnia diagnostyczne kryteria klasyfikacji DSM–IV oraz ICD–10(polskiej klasyfikacji chorób). Przejawy depresji zależą od wieku dziecka. Młodsze dzieci częściej mają nastrój drażliwy, a nie depresyjny, i zgłaszają więcej skarg somatycznych. Może pojawiać się odmowa uczęszczania do szkoły, wycofanie się z zabaw i kontaktów, zmniejszenie zainteresowań. Zaburzenia snu i apetytu są mniej powszechne u dzieci niż u osób dorosłych, rzadziej pojawia się spowolnienie psychomotoryczne i poczucie winy. U starszych dzieci wyraźne jest depresyjne zaburzenie myślenia: poczucie beznadziejności i bezradności, negatywna ocena siebie, świata i przyszłości. Plany samobójcze dzieci z depresją rzadziej prowadzą do śmierci niż u młodzieży. Adolescenci mogą myśleć o konkretnych sposobach odebrania sobie życia, przejawiać zachowania autodestrukcyjne. Ryzyko podjęcia próby samobójczej jest u nich bardzo wysokie, zwłaszcza u dziewcząt. W ostatnich latach obserwuje się obniżanie wieku młodocianych samobójców .Obraz zaburzeń depresyjnych u młodzieży może mieć charakter atypowy i obejmować takie objawy, jak np. hipersomia, wzrost masy ciała, uczucie ciężkości w kończynach, nadmierna wrażliwość na odrzucenie społeczne  albo pobudzenie psychomotoryczne. Przebieg depresji u dzieci i młodzieży zależy od: fazy rozwojowej, nasilenia objawów oraz czasu trwania zaburzenia. Im młodsze dziecko, tym groźniejsze są skutki utrzymywania się nieleczonego zespołu depresyjnego dla ogólnego rozwoju dziecka. W okresie rozwojowym depresja ma często przewlekły i nawracający charakter. Prawdopodobieństwo nawrotów u młodszych dzieci  wynosi od kilku do likludziesięciu procent ciągu czterech lat od przebycia epizodu depresyjnego Pomimo ustąpienia zaburzeń nastroju, niektóre objawy depresji utrzymują się długo, np. niepokój, nadmierne zmęczenie, zaburzenie uwagi, trudności z podejmowaniem decyzji, poczucie winy i myśli o śmierci. 

Rozwój depresji u dzieci i młodzieży zależy od złożonego współdziałania wielu predyspozycyjnych czynników biologicznych, psychologicznych, społecznych i środowiskowych oraz czynników wyzwalajacych pojawienie sie choroby.

Czynniki biologiczno-psychologiczne

  • podatność genetyczna, występowanie w rodzinie zaburzeń nastroju, przebyte we wczesnym dzieciństwie choroby
  • właściwości psychologiczne związane z rozwojem intelektualnym, indywidualną podatnością na zranienie, słaba regulacja       emocji,małe umiejętności społeczne w zakresie rozwiązywania problemów

Czynniki środowiskowo-społeczne

  • niepewny typ więzi emocjonalnej z rodzicami, gdy są oni niedostatecznie dostępni i niedostatecznie wrażliwie reagują
  • problemy w relacji z rodzicami: negatywne postawy rodzicielskie (chłodne, odrzucające, z dystansem) i brak rodzicielskiego wsparcia
  • nadmiernie krytyczny i kontrolujący, restrykcyjny lub niezaangażowany styl wychowawczy
  • dezorganizacja życia rodzinnego i niedostępność rodziców z powodu ich choroby (np. depresji czy ciężkiej choroby somatycznej), nadużywania alkoholu i środków psychoaktywnych oraz przemocy w rodzinie

Czynniki wyzwalające

Czynniki wyzwalające to aktualne, krytyczne wydarzenia w życiu dorastających: utrata znaczących osób, trudności w kontaktach z rodzicami, rówieśnikami, nauczycielami, niepowodzenia szkolne, brak wsparcia w placówce edukacyjnej, choroba, nadużywanie substancji psychoaktywnych, przemoc, zmiana środowiska, konflikty w rodzinie i inne ekspozycje na negatywne sytuacje życiowe  Do powstania depresji przyczynia się także blokowanie przez członków rodziny (głównie rodziców) procesu separacji i indywidualizacji młodego człowieka, z powodu zagrożenia równowagi systemu rodzinnego. 

Powrót

 

NEUROFEEDBACK



NEUROBIK




RSA BIOFEEDBACK

                           D E P R E S J A

Jeśli nasza odpowiedź nie satysfakcjonuję Cię, skonkretyzuj pytanie i przeslij je z zakładki "KONTAKT".